PİYASALAR:
Çeyrek Altın10.993,13—Yarım Altın21.986,26—Tam Altın43.838,04—Cumhuriyet Altını45.213,00▼Dolar48,86▲Euro55,77▲Sterlin64,87▲AZN28,74▲Çeyrek Altın10.993,13—Yarım Altın21.986,26—Tam Altın43.838,04—Cumhuriyet Altını45.213,00▼Dolar48,86▲Euro55,77▲Sterlin64,87▲AZN28,74▲

CHP'li Rahmi Aşkın Türeli'den çocuk işçiliği ve MESEM için Meclis araştırması çağrısı

CHP Grup Başkanvekili Rahmi Aşkın Türeli, Dünya Çocuk Hakları Günü'nde paylaştığı TÜİK ve İSİG verileriyle çocuk yoksulluğu ve okul güvenliğine dikkat çekti.

Özgür Tuğrul
Yayınlanma
Güncelleme
5 DkOkuma Süresi
CHP'li Rahmi Aşkın Türeli'den çocuk işçiliği ve MESEM için Meclis araştırması çağrısı

CHP Grup Başkanvekili ve İzmir Milletvekili Rahmi Aşkın Türeli, 20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü dolayısıyla yaptığı açıklamada çocuk yoksulluğu, çocuk işçiliği, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında yaşanan ölümler ve okullardaki güvenlik sorunlarını gündeme taşıdı. Türkiye'de milyonlarca çocuğun temel haklarından yoksun büyüdüğünü savunan Türeli, sorunların araştırılması amacıyla Türkiye Büyük Millet Meclisinde araştırma açılması çağrısında bulundu.

Türeli: Çocukların haklarını korumak devletin yükümlülüğüdür

Çocuk haklarının uluslararası sözleşmeler ve Anayasa ile güvence altına alındığını hatırlatan Türeli, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"1989'da kabul edilen Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, çocuğu korunmaya muhtaç bir nesne olarak değil, hak öznesi olarak tanımlamaktadır. Her çocuğun yaşama, gelişme, sağlık, yeterli beslenme, eğitim ve ekonomik sömürüden korunma hakkını güvence altına alır. Türkiye de bu sözleşmenin taraflarından biridir. Anayasanın 41'inci maddesi devlete çocukları her türlü istismara ve şiddete karşı koruma görevi yükler. Bu hakları korumak bir lütuf değil, devletin hukuki yükümlülüğüdür."

Çocuk yoksulluğuna ilişkin TÜİK verilerini paylaştı

TÜİK'in çocuk yoksulluğuna ilişkin verilerine dikkat çeken Türeli, şöyle sürdürdü:

"Ne var ki ülkemizde milyonlarca çocuk en temel haklarından yoksun büyümektedir. TÜİK’in 2025 yılı verilerine göre çocuk nüfusun yüzde 36,8'i yoksulluk ve sosyal dışlanma riskiyle karşı karşıyadır. TÜİK’in 2024 Çocuk Sağlığı ve Yoksunluğu verilerine göre her dört çocuktan biri maddi yetersizlik nedeniyle günde bir öğün et, tavuk ya da balık içeren yemek yiyememekte, her on çocuktan biri taze meyve ve sebzeye erişememektedir. Çocuk işçiliğiyle mücadele, çocuk yoksulluğuyla mücadele edilmeden kazanılamaz."

2013 yılında verdiği araştırma önergesini hatırlattı

Çocuk işçiliği sorununu daha önce de Meclis gündemine taşıdığını ifade eden Türeli, geçmiş yıllardaki verilere değindi:

"Bu sorun yeni değildir. 2013 yılında, önceki milletvekilliği dönemimde, çocuk işçilerin sorunlarının araştırılması amacıyla Meclis araştırması açılmasını talep etmiştim. O önergenin gerekçesinde, TÜİK’in 2012 verilerine göre 893 bin çocuğun çalıştığı, bu çocukların yaklaşık yarısının okula gitmediği ve tek bir yılda onlarca çocuğun iş kazasında hayatını kaybettiği kayıt altına alınmıştı. Önerge, çocukların esas olarak ailelerinin gelirine katkı sağlamak için çalıştığını ya da çalışmaya zorlandığını ortaya koymuştu."

15-17 yaş grubunda yaklaşık 970 bin çocuk işgücünde

Türkiye'deki çocuk nüfusu ve işgücüne katılım verilerini değerlendiren Türeli, çocuk işçiliğinin yıllar içinde arttığını savundu:

"Oysa 2012'de durum bundan ibaretti ve bugün gelinen nokta çok daha vahimdir. TÜİK’in “Türkiye’deki Çocuklar 2025 İstatistiklere Bakış” raporuna göre ülkemizde 21 milyon 375 bin 930 çocuk yaşamaktadır; bunların yaklaşık 3 milyon 850 bini 15-17 yaş grubundadır. Raporun işgücüne katılma verilerinden yapılan hesaplamaya göre, bu yaş grubunda yaklaşık 970 bin çocuk, yani yaklaşık 700 bin erkek ve yaklaşık 270 bin kız çocuğu işgücü piyasasındadır. Buna rağmen 2012’de kayıtlara geçen 893 bin çocuk işçi sayısının yalnızca 15-17 yaş grubunda bile aşıldığını göstermektedir."

"Aradan geçen 13 yılda sorun çözülmemiş, derinleşmiştir. O gün sorulan soru bugün de geçerlidir: Bir ülke çocuklarını neden çalıştırmak zorunda kalır? Yanıt, derinleşen yoksulluk ve tasfiye edilen sosyal devlet politikalarıdır."

İSİG verileri: 2025 yılında en az 94 çocuk hayatını kaybetti

Çalışırken hayatını kaybeden çocuklara ilişkin verileri paylaşan Türeli, resmî kayıtlarla bağımsız kuruluşların verileri arasında farklılık bulunduğunu söyledi:

"Yoksulluğun çocuklar üzerindeki en ağır sonucu çocuk işçiliğidir. Okuldan koparılan çocuklar tarlada, sanayide, inşaatta ve hizmet sektöründe çalıştırılmaktadır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi’nin verilerine göre 2025 yılında en az 94 çocuk çalışırken hayatını kaybetmiş, bunların 26'sı 14 yaş ve altındadır. Resmi kayıtlarda ise yılda yalnızca yaklaşık 14 çocuk ölümü yer almaktadır. Resmi veriler ile bağımsız kayıtlar arasındaki bu derin uçurum, çocukların başına gelenlerin ya bilinmediğini ya da görmezden gelindiğini göstermektedir."

MESEM kapsamında yaşanan ölümleri gündeme taşıdı

Mesleki Eğitim Merkezlerinde yaşanan iş kazaları ve çocuk ölümlerine ilişkin bakanlıklara yönelttiği soru önergelerini hatırlatan Türeli, şu ifadeleri kullandı:

"Bugün çocuk işçiliği, “eğitim” adı altında devlet eliyle ve resmi olarak da sürdürülmektedir. Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) 2016 yılında zorunlu örgün eğitim kapsamına alınmıştır. Ancak uygulamada çocuklar haftanın büyük bölümünü işletmelerde geçirmektedir. Millî Eğitim Bakanlığına ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yönelttiğim soru önergelerine verilen yanıtlar, yalnızca 2024 ve 2025 yıllarında en az 18 çocuğun MESEM kapsamında çalışırken hayatını kaybettiğini ortaya koymuştur. Bakanlık bir yanıtında 10'u ölümlü 2.068 iş kazası bildirmiş, kısa süre sonraki yanıtında bu sayı 3.080 kazaya ve 13 ölüme çıkmıştır. Kendi verileriyle çelişen bir idare, çocukların can güvenliği konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığını ya da bu bilgiyi kamuoyuyla paylaşmadığını göstermektedir. İşletmelere sağlanan teşviklerin denetim kaynaklarının önünde tutulması ve ölümlerde yalnızca işletme sahiplerinin sorumlu tutulması da kamu otoritelerinin sorumluluğunu görünmez kılmaktadır. Bir program zorunlu örgün eğitim sayılıyorsa, o programdaki çocuğun can güvenliğinin birinci derecede sorumlusu AKP iktidarıdır."

Okul güvenliği ve akran zorbalığına dikkat çekti

Okullarda ve okul çevrelerinde yaşanan şiddet olaylarına da değinen Türeli, güvenli eğitim ortamlarının oluşturulması için sosyal ve psikolojik destek mekanizmalarının güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı:

"Örgün eğitime devam eden çocukların güvenliği de sağlanabilmiş değildir. Okullarda ve okul çevrelerinde yaşanan silahlı saldırılar ve artan şiddet olayları, çocukların şiddetten korunma hakkının açık bir ihlalidir. Bu olaylar tekil talihsizlikler olarak geçiştirilemez. Okul güvenliği yalnızca güvenlik gücü sayısının artması, kamerayla izleme ve turnikeyle sağlanamaz. Yeterli rehber öğretmen ve destek personeli, şiddete uğrayan çocuğa psikososyal destek ve akran zorbalığıyla etkin mücadele de güvenliğin parçasıdır. Kaynak ayrılmadan ve kadro verilmeden güvenli bir okul iklimi kurulamaz."

Türeli'den Meclis araştırması çağrısı

Çocuk haklarının yalnızca belirli günlerde hatırlanmaması gerektiğini vurgulayan Türeli, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:

"Çocuk hakları yılda bir gün hatırlanacak bir başlık değildir. Çocuğu bir maliyet kalemi ya da ucuz işgücü olarak değil, hak öznesi bir yurttaş olarak gören anlayışın hayata geçirilmesi gerekmektedir.

Bu amaçla bir Meclis araştırması açılması büyük önem taşımaktadır."

Kaynak: Haber Merkezi

Bu haberi nasıl buldunuz?Görüşünüz bizim için değerli.
YöneticiÇevrimiçi

Uzman bir gazeteci ve radyo Tv program sunucusu.

Bu web sitesini kullanmaya devam ederek, çerezlerin kullanılmasına izin vermiş olursunuz. Gizlilik ve Çerez Politikamızı Ziyaret edin. Gizlilik ve Çerez Politikamızı ziyaret edin.