Gazeteci Yazar İsmet Orhan Yazdı: Salazar Haklı mı, Haksız mı?

Gazeteci yazar İsmet Orhan, Portekiz'i 1932-1968 yılları arasında otoriter bir rejimle yöneten ekonomi profesörü Antonio Oliveira Salazar’ın yönetim felsefesini ve günümüz dünyasındaki yansımalarını değerlendirdiği dikkat çeken bir köşe yazısı kaleme aldı.

Salazar’ın ülkeyi yönetirken uyguladığı ünlü "3F" (Fado, Fatima, Futebol) kuralını hatırlatan Orhan; hüzün müziği, din ve futbol üçgeninde toplumların nasıl eğlendirildiğini, inandırıldığını ve oyalandığını vurguladı.

"Devlet Vardı, Disiplin Vardı Ama Özgürlük Yoktu"

Salazar dönemindeki toplumsal psikolojiye ve günümüz dünya düzeni arasındaki benzerliklere değinen İsmet Orhan, yazısında şu ifadelere yer verdi:

"Salazar döneminde devlet vardı, disiplin vardı ama özgürlük yoktu. Halk korkudan sessizliğe bürünmüştü ama ne gariptir ki halinden memnundu. İçinde bulunduğumuz mevcut dünya düzenine bakınca; yönetenler Salazar’ın yolunda, yönetilenler ise suskun, mutlu ve mesut bir görüntü içinde. Her para biriminden milyarlar konuşuluyor, her insan modelinden milyonlar susuyor."

Dünya Siyasetinden Örneklerle İnsan Doğası

Salazar'ın yönetim anlayışının haklılık payını sorgulayan Orhan, küresel ve bölgesel gelişmelere işaret ederek değerlendirmelerini şöyle sürdürdü:

"Salazar haklı mı, haksız mı sorusunun cevabına gelince; uzun uzun araştırmaya, düşünmeye gerek yok. Türkiye’deki fon imparatorluğuna, Amerika’daki Trump pervasızlığına, Çin’deki çarpık çoğunluklu nüfusa, Avrupa’daki şaşkınlığa ve Orta Doğu’daki biatkar yapıya bakınca insan denilen canlı türünün pek de düzelmeye niyetinin olmadığı ortaya çıkıyor."

"Tanrı Bile Yarattığı İnsanı Düzeltemeyince Çareyi Yok Etmekte Buluyor"

Salazar’ın kendisini eleştirenlere verdiği çarpıcı yanıtı hatırlatan İsmet Orhan, köşe yazısını şu sözlerle tamamladı:

"Salazar, yönetim şeklini eleştirenlere 'Be akılsızlar! Ben Tanrı mıyım? Tanrı bile yarattığı insanları düzeltemeyince çareyi öldürüp yok etmekte buluyor' yanıtını vermişti. Günümüzün yaşam biçimlerini göz önüne alarak bir de bu pencereden bakın istedim: Salazar haklı mı, haksız mı?"

ORHAN'IN YAZISININ TAMAMI:

SALAZAR HAKLI MI ? HAKSIZ MI?

Antonio Oliveira Salazar,
Ekonomi profesörü …

1932 - 1968 yıllarında,
Portekiz’i yönetti …

Otoriter liderdi…

Yönetim şeklinin üç kuralı vardı ?

Fado : hüzün müziği…
Fatima : din ve inanç…
Futebol : futbol…

Eğlendir…
İnandır…
Oyala …

Devlet vardı…
Disiplin vardı…
Ama !
Özgürlük yoktu …

Halk,
Korkudan sessizliğe bürünmüştü…

Ama ne gariptir ki ?
Halinden memnundu …

+++

İçinde bulunduğumuz,
Mevcut dünya düzenine bakınca ?

Yönetenler,
Salazar’ın yolunda…

Yönetilenler,
Suskun,
Mutlu,
Mesut,
Görüntü içinde …

Her para biriminden,
Milyarlar konuşuluyor …

Her insan modelinden,
Milyonlar susuyor …

Maalesef,
Yöneten ve yönetilenlerin çoğunluğunun  hali aynen böyle …

+++

Salazar,
Haklı mı ? haksız mı ?

Sorusunun cevabına gelince !?…

Uzun uzun…

Araştırmaya,
Dalmaya,
Düşünmeye,
Sormaya,

Gerek yok …

Türkiye’de,
Fon imparatorluğuna …
Amerika’da,
Trump pervasızlısına …
Çin’de,
Çarpık çoğunluklu nüfusa …
Avrupa’da,
Şaşkınlığa …
Ortadoğu’da,
Biatkar aptallığa …

Bakınca ?…

İnsan denilen yaratığın,
Pekte düzelmeye niyetinin olmadığı çıkıyor ortaya …

+++

Salazar’ın,
Yönetim şeklini eleştirenlere verdiği cevap ilginç ?

“ Be akılsızlar ! Ben Tanrı mıyım ?
Tanrı bile yarattığı insanları düzeltemeyince, çareyi öldürüp yok etmekte buluyor “

Günümüzün,
Yaşam biçimlerini göz önüne alarak,

Bir de bu pencereden bakın istedim ?

Salazar,
Haklı mı ?
Haksız mı ?